Denk na voordat je ontslaat

Tijdens een recessie valt het meer dan ooit op hoeveel werknemers je in dienst hebt. Je kunt er zeker van zijn dat de directeur en de financieel directeur dat ook doorhebben. Het terugbrengen van het personeelsbestand kan er immers voor zorgen dat de marges verbeteren, tot tevredenheid van de aandeelhouders.

Later, en met de kennis van achteraf, kan echter blijken dat een slecht doordachte reorganisatie heeft geleid tot slechtere bedrijfsprestaties op een cruciaal moment. Met moeilijk te herstellen strategische schade – en ontevredenheid bij de aandeelhouders – tot gevolg.

Het inkrimpen van het personeelsbestand is niet per se slecht – de meeste bedrijven nemen vroeg of laat mensen in dienst die niet bijdragen aan het bedrijfsresultaat. Een voorbeeld: bij ICI erfde ik in 1993 een in-house e-mailsysteem dat was gebaseerd op Digital's All-In-One en IBM's Profs. Het was beleid om elke nieuwe upgrade van Digital en IBM te implementeren. Daarmee hielden we een IT-team van 30 man aan de slag. Door selectiever te kiezen voor nieuwe upgrades konden we toe met een team bestaande uit vijf personen. De klanttevredenheid bleef hoog en de kosten gingen significant omlaag.

Waarop moet een CIO letten? Volgens mij moet hij zich twee vragen stellen.

De eerste is: op welke zaken ligt de focus van mijn mensen? Draagt hun werk direct bij aan de core-bezigheden van de organisatie? Of zijn ze gericht op back-office activiteiten en zaken die te maken hebben met de technische infrastructuur? Nu back-office activiteiten en zaken die te maken hebben met de technische infrastructuur steeds meer een commodity worden, zou de afdeling IT zich steeds meer moeten bezighouden met activiteiten die het bedrijf een concurrentievoordeel kunnen bezorgen.

De tweede vraag is: hebben we de goede mensen om het bedrijf bij de core-business concurrentievoordeel te verschaffen? Beschikken ze over de juiste vaardigheden om hun taken uit te voeren? Hoe zit het met de kwalificaties voor project management? Zijn ze goed in het ontwerpen van hedendaagse technische architecturen? Met de juiste meetinstrumenten moet je het antwoord op deze vragen kunnen geven.

Ook belangrijk: doen de medewerkers ervaring op die van toepassing is op het uitvoeren van hun taken? Ervaring kun je het beste opdoen door het onder druk 'gewoon te doen'. Het is één van de beste manieren om ervoor te zorgen dat je bedrijf op het juiste spoor blijft.

Het gaat erom dat je duidelijk voor ogen hebt wat de core-business van de organisatie is, en welke rol technologie daarbij speelt. Als je het antwoord op die vraag hebt, weet je welke medewerkers je moet behouden en op welke gebieden er gesneden kan worden.

Processen zijn ook van groot belang. Rolls-Royce monitort bijvoorbeeld meer dan de helft van zijn vliegtuigmotoren in real-time terwijl ze vliegen. Op die manier kan het bedrijf zijn klanten voorzien van goede en verantwoorde onderhoudsschema's. Daarnaast leren de technici van Rolls-Royce permanent bij door die informatie. Zo kunnen zij de concurrentiestrijd aangaan met Pratt & Whitney en GE.

In moeilijke tijden gaat het nog meer dan anders om mensen, en in het bijzonder om de juiste mensen die zijn gericht op het uitvoeren van de juiste taken. Ze moeten daarbij worden ondersteund door de juiste processen.