3 Bezwaren tegen Cloud in Nederland

De afgelopen twee dagen verzamelden zich enkele tientallen hogere Nederlandse IT-managers tijdens de Virtualisation & Cloud Computing Executive Summit in Huis ter Duin te Noordwijk. Cloud is een serieus te nemen hype, was de algemene conclusie: oude wijn, maar dan in praktische nieuwe zakken. Er zitten duidelijke potentiële voordelen aan de manier waarop bekende oplossingen nu technisch mogelijk en toegankelijk worden gemaakt via de cloud – maar de verzamelde IT-executives zien desondanks nog heel wat beren op de weg. We noemen de drie voornaamste.

1. Veiligheid

De eerste reactie op de cloud was destijds: dat kan toch nooit veilig zijn, al die bedrijfsgegevens op het internet? Inmiddels is de veiligheid van de cloud onder IT-managers niet meer de grootste angst. Het besef dringt door dat veiligheid voor cloud-leveranciers een van de hoogste prioriteiten is om van hun product een succes te maken, en dat ze door hun schaalgrootte waarschijnlijk in staat zullen zijn meer veiligheid te bieden dan de meeste ondernemingen ooit in hun eigen datacentra kunnen realiseren. Daar staat tegenover dat de cloud zo ‘single points of failure’ dreigt te creëren - maar op keper beschouwt lijkt veiligheid voor de meeste IT-managers niet het grootste bezwaar meer. Tenslotte, zei een van de aanwezigen, gaan onze data ook al jaren via outsourcing en offshoring de hele wereld over, dus waarom zou dit ineens anders zijn.

Helaas ligt dat gevoel heel anders bij de klanten. Op het gebied van compliancy en wet- en regelgeving heeft de cloud nog een hele weg te gaan. Arjan Smedeman van (Zero)70 IT Services wist bijvoorbeeld te melden dat zijn organisatie een aantal verzekeringsmaatschappijen als klant heeft die het gebruik van de cloud bemoeilijken met eindeloze audits en bezwaren, terwijl zijn bedrijf en zijn cloud-leverancier toch over allerlei stringente certificaties beschikken. Voor de deelnemers aan het congres is het duidelijk: wil de cloud een succes worden, dan moet het hele reguleringsmodel dringend op de schop. Anders dreigt de cloud ten onder te gaan aan wetten en praktische bezwaren.

2. Afhankelijkheid

Een van de lastiger problemen waar early cloud adopters mee te maken krijgen is data-integratie. Maarten Kleyn, managing partner bij Qhuba, gaf het dilemma haarfijn aan. Als start-up stond Qhuba voor de keuze: ga je voor de beste oplossingen van verschillende bedrijven, met het risico en vaak reële probleem dat de verschillende oplossingen niet met elkaar praten, of kies je voor oplossingen van dezelfde leverancier, met het minstens even reële risico van vendor lock-in?

Dit kon op termijn wel eens een van de grootste bezwaren tegen de cloud gaan worden, omdat leveranciers minder snel geneigd zullen zijn een constructieve oplossing te verzinnen. Er wordt gewerkt aan (open) standaarden op dit gebied, maar de oplossing voor dit probleem is nu eenmaal contra-intuïtief voor leveranciers.

Dat betekent dat op dit moment afnemers van cloud-oplossingen er allerminst zeker van zijn dat hun cloud-leverancier op de langere termijn de beste keuze is. Wat als straks de markt standaarden omarmt waar je leverancier niet in meegaat – met als bijkomend nadeel dat je daardoor zijn cloud nauwelijks nog kunt verlaten? Wie worden de grote spelers? Is het ‘follow the porn’, zoals destijds met de videorecorders; is de toekomst aan enkele monopolisten; moeten we ons geld zetten op open standaarden? Die onzekerheid doet de acceptatie van de cloud geen goed.

IT-managers zijn duidelijk bang voor de wet van de remmende voorsprong: de eersten kunnen zomaar eens de laatsten zijn in de wereld van de cloud. Zolang er geen duidelijke standaarden zijn, blijven veel Nederlandse IT-managers huiverig.

3. Zijn we er zelf wel klaar voor?

Gebruik van de cloud vergt een heel andere benadering van de IT en het gebruik van de bedrijfsgegevens dan in de huidige modellen. Er zijn verschillende cloud-oplossingen denkbaar (private, public, hybrid), die elk hun voor- en nadelen hebben. Om er op de juiste manier gebruik van te maken en de voordelen te genieten die de cloud in principe te bieden heeft, moet een bedrijf een scherp en helder inzicht hebben in de data die het hanteert. Dan hebben we het over data classificatie: wie risico’s wil kunnen managen en volledig compliant wil zijn, moet inzicht hebben in de datastromen die zich door het bedrijf begeven, de gevoeligheid van die datastromen, maar bijvoorbeeld ook de beschikbaarheideisen die eraan worden gesteld. Om te kunnen besluiten of bepaalde data wel of niet bij Amazon in Amerika kunnen worden gestald, moet je niet alleen op de hoogte zijn van wet- en regelgeving aan beide zijden van de oceaan, maar moet je er bijvoorbeeld ook rekening mee houden dat het heen en weer pompen van data over die afstand niet voor alle toepassingen geschikt is. Organisaties hebben vaak nog nooit op die manier naar hun data gekeken, en beschikken niet over de tools en de expertise om dat te doen.

Een andere insteek waar lang niet iedere organisatie die naar de cloud kijkt bij stil staat, is de vraag wat er over blijft van je concurrentievoordeel op IT-gebied als iedereen straks standaardproducten uit de cloud betrekt. Cloud-leveranciers begrijpen dat, en dus duiken er steeds meer cloud-producten op die wel degelijk in min- of meerdere mate op maat gemaakt kunnen worden voor de afnemers, maar voor organisaties waarin nog geen duidelijke koppeling is gelegd tussen IT en de business, moet die vraag eerst worden beantwoord voor kan worden bepaald wat de rol is van de cloud in de onderneming.

Het antwoord op die vraag kan de zaken overigens ook een stuk eenvoudiger maken. Voor Willem Joustra, ICT-manager bij de TMO Hogeschool voor Modemanagement, is bijvoorbeeld volkomen duidelijk dat ICT geen cruciale rol speelt in de bedrijfsstrategie van de hogeschool. IT geeft de school geen competitive edge, en vanuit dat standpunt is meteen ook duidelijk hoe de cloud moet worden ingezet: voor kostenreducties. Volgens Joustra maken personeelskosten 50% van zijn hele IT-budget uit, en door gebruik te maken van de cloud verwacht hij daar fors in te kunnen snijden.

Voor IT-managers in een dergelijke situatie en met een vergelijkbare pragmatische houding heeft Joustra ook nog wel een tip: zorg dat je gebruikmaakt van puur Hollandse cloud-leveranciers, en maak daarmee goede afspraken zodat je data altijd binnen de landsgrenzen blijven – dat scheelt een heleboel kopzorgen.